Tata kosmimata: Μαΐου 2013

Υδρορρόες

σκουριά, μέταλλο, παρακμή, καταστροφή, ιστορίες, κοινωνία, λιώσιμο, καθημερινότητα, φθορά, χρόνος, έκπληξη, μυστήριο, σκοτάδι, μέσα, έξω, νερό, ροή, αποβολή, κάθαρση, τσαλάκωμα, ζωή, διαδρομές, συνέχεια, φυσική φθορά, διαδρομές, χρώμα, ξεφλούδισμα, σπίτια, άνθρωποι, υφές, παλιό, κάψιμο, πλαστικό, εγκατάλειψη, αδιαφορία, μυστικό, σκίσιμο, ταλαιπωρία, χιόνι, κλειστό, στόκος, βροχή, προστασία, έλεγχος, καταρράκτης, πορεία, ξύλο, σκουπίδια, βρωμιά, χαρτί, ορμή, σκληρό, πόλεις, μονοπάτια, δύναμη, ήλιος, αέρας, πόνος, φόβος, συναισθήματα, τρίξιμο, αηδία, τρύπες, ρωγμές, γκρίζο, έκρηξη, κενό…

Παλαιότερα, όταν οι ανθρώπινοι οικισμοί δεν είχαν απομακρυνθεί τόσο πολύ από το φυσικό περιβάλλον, κανείς δεν είχε να ανησυχεί που θα καταλήξουν τα νερά της βροχής εγκαταλείποντας τη στέγη του. Μέχρι τότε οι κεραμοσκεπές φρόντιζαν με την κλίση τους να απομακρύνουν τα νερά τα οποία, περιμετρικά του σπιτιού, έτρεχαν και έπεφταν στον περιβάλλοντα χώρο. Από κει και πέρα το χώμα αναλάμβανε να τα απορροφήσει και να τα απομακρύνει τελικά από τα σπίτια. Με την αστικοποίηση όμως και τη τσιμεντοποίηση των μεγαλουπόλεων, κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό. Επιβάλλεται λοιπόν τα νερά να συγκεντρώνονται και να κατευθύνονται σε ειδικούς αγωγούς, χωρίς να ενοχλούν τους πεζούς που περνάνε κάτω από τα σπίτια. Έτσι λοιπόν, αρχικώς τοποθετήθηκαν ειδικά διαμορφωμένοι σωλήνες περιμετρικά από τις στέγες των σπιτιών, όπου συγκέντρωναν το νερό και κατόπιν, μέσω υδρορροών το οδηγούσαν σε φρεάτια στο έδαφος και από εκεί στο δρόμο προκειμένου να τα παραλάβει το δίκτυο ομβρίων υδάτων των πόλεων. Αργότερα τοποθετήθηκαν φρεάτια και στα μπαλκόνια προκειμένου να παραλάβουν και τα νερά από αυτά.

Ποικίλα υλικά έχουν χρησιμοποιηθεί για τις υδρορροές, κάθε ένα με τα μειονεκτήματα και τα πλεονεκτήματα του. Αρχικά είχε χρησιμοποιηθεί λαμαρίνα γαλβανιζέ, ωστόσο υπόκειται πολύ γρήγορα σε διάβρωση και άρα εγκαταλείφθηκε. Οι πλαστικές είναι μια φθηνή λύση, και αυτές όμως τις "ψήνει" ο ήλιος και άρα υπάρχει κίνδυνος με την πάροδο του χρόνου να σπάσουν ακόμα και αν εφαρμοστεί πολύ μικρή πίεση πάνω τους. Υδρορροές από χυτοσίδηρο μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε σπίτια με κλασσικό στυλ, λειτουργώντας ταυτόχρονα και ως διακοσμητικό στοιχείο, με την ανάλογη βέβαια οικονομική επιβάρυνση. Τέλος ο χαλκός, οποίος έχει πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής, μπορεί να αποτελέσει μια πολύ καλή λύση. Μία σχετικά καινούρια εφαρμογή είναι οι συνεχόμενες υδρορροές από αλουμίνιο. Η βασική ιδέα είναι ότι η υδρορροή κατασκευάζεται κατά περίπτωση, ακριβώς στα μέτρα και τις διαστάσεις που απαιτεί η εκάστοτε οικοδομή. Έτσι αποφεύγουμε τις ενώσεις, όπου και αποτελούν το πιο επικίνδυνα σημεία για διαρροή, ενώ αξιοποιούμε και στο έπακρο τα υλικά μας, χωρίς κοψίματα και σπατάλες, καθώς η υδρορροή κόβεται απευθείας στα μέτρα μας. Εδώ θα πρέπει να πούμε ότι τυχόν διαρροή από μια υδρορροή μπορεί να προκαλέσει αρκετά προβλήματα υγρασίας, καθώς είναι εξωτερικές και υπάρχει περίπτωση να μην αντιληφθούμε εγκαίρως το πρόβλημα. Ένα φαινόμενο όπου μπορεί να αντιμετωπίσουν οι ιδιοκτήτες διαμερισμάτων σε ψηλά κτήρια, είναι αυτό της ηχορύπανσης που προκαλείται από μια υδρορροή. Αυτό συμβαίνει διότι το νερό καθώς πέφτει από μεγάλα ύψη, αποκτά μεγαλύτερη ορμή, συγκρούεται με τα τοιχώματα της υδρορροής και δημιουργεί θόρυβο αρκετά ενοχλητικό. Για να το αποφύγουμε αυτό φροντίζουμε ανά δύο με τρεις ορόφους να δημιουργούμε φρεάτια, το οποία θα συγκεντρώνουν το νερό και κατόπιν θα του επιτρέπουν να μετακινηθεί προς τα κάτω. Με τον τρόπο αυτό μειώνουμε συνεχώς την ταχύτητα του νερού και συνεπώς το θόρυβο που αυτό προκαλεί. Τελικά οι υδρορροές, αν και δεν τους δίνουμε ιδιαίτερη σημασία, διευκολύνουν σε πολύ μεγάλο βαθμό την καθημερινότητα μας σε περίπτωση βροχόπτωσης, είτε είμαστε πεζοί είτε ένοικοι ενός διαμερίσματος. Για το λόγο αυτό λοιπόν αξίζει να γίνει μια προσεκτική εγκατάσταση που δε θα μας δημιουργήσει προβλήματα στο μέλλον.

Ένα χρηστικό αντικείμενο. Ένα ανεξάρτητο αλλά ταυτόχρονα και εξαρτημένο κομμάτι του κτιρίου. Περπατάω, το βλέμμα μου κινείται αριστερά, δεξιά και συνέχεια κάτω. Είναι σαν μικρά γλυπτά, λες και τοποθετήθηκαν τυχαία στα στενά της πόλης από κάποιο καλλιτέχνη. Και έρχονται σαν έκπληξη, μπροστά από παλιά σπίτια συνήθως. Ένα βιομηχανοποιημένο αντικείμενο, συγκεκριμένου σχήματος, υλικού και μεγέθους δέχεται παραμορφώσεις. Η φύση παρεμβαίνει σε κάτι που έχει κατασκευαστεί από τον άνθρωπο και το μετατρέπει. Μια φυσική διάβρωση που δημιουργεί νέες υφές, χρώματα, φόρμες που ένα ανθρώπινο χέρι δε θα μπορούσε να φτιάξει. Βροχή, αέρας, ζέστη, υγρασία συμβάλλουν στην καινούρια μορφή αυτού του τυπικού αντικειμένου και του δίνουν ζωή…

Κυριακή ξημερώματα, κάπου γύρω στις 6.Παγκράτι. Δέκα υδρορροές, σκουριασμένες και ταλαιπωρημένες από τον χρόνο, ξύπνησαν, τεντώθηκαν και ξεκόλλησαν μια μια από τον τοίχο που βρίσκονταν για χρόνια καθηλωμένες. Επί ολόκληρους μήνες καταστρώνανε αυτό το σχέδιο, την απόδραση, έστω και για μια μέρα για να μπερδευτούν με το ρυθμό της πόλης, να γνωρίσουν κόσμο και να κάνουν την παρουσία τους αισθητή τελοσπάντων. Όλο το βράδυ ακούγονταν ψίθυροι κάτω από τα μικροσκοπικά μπαλκόνια των ημιυπόγειων διαμερισμάτων που έκαναν ενοίκους και περαστικούς να χαζεύουν για λίγο. Δεδομένα ήταν και τα σχόλια από τις κομψές, χωρίς ψεγάδι υδρορροές, που τους φαινότανε σκέτος μπελάς και χαμένος χρόνος η όλη υπόθεση. Ξεκινήσανε να περπατάνε λοιπόν μουδιασμένα στην αρχή, καθώς είχανε να κουνηθούν από τότε που βρίσκονταν στο εργαστήριο παρασκευής τους. Πέρασαν από διάφορες περιοχές μέχρι να ξημερώσει τελείως. Καισαριανή, Μετς, Κουκάκι, Ψυρρή, Εξάρχεια, και που δεν πήγαν από τη λαχτάρα τους να προλάβουν να τα δούνε όλα. Και όπου και αν στρίβανε συναντούσανε και από ένα συγγενή τους, έναν φίλο τους να κάθεται ακίνητος με μια έκφραση αποδοκιμασίας, αηδίας ή και αδιαφορίας πολύ συχνά λες και είχε χαθεί πια το νόημα της ζωής. Και οι δέκα έγιναν είκοσι, και οι είκοσι σαράντα μέχρι που γέμισαν όλο το κεντρικό δρόμο της πόλης δημιουργώντας ένα κυκλοφοριακό κομφούζιο. Αν τις παρατηρούσε κανείς ήταν λες και είχαν στήσει έναν μεγάλο χορό, καθώς τα σώματα τους από το πέρασμα του χρόνου είχαν αποκτήσει καλύτερη κίνηση και από μπαλαρίνα.

Καθώς βράδιαζε, άρχισαν να γυρίζουν όλες ευχαριστημένες πίσω στον τοίχο τους, σαν καλοί φύλακες του σπιτιού τους. Πίσω από τα χασμουρητά τώρα άκουγες γέλια ξέροντας ότι έχουν κερδίσει πια μια ιδιαίτερη θέση στην καρδιά της πόλης, των περαστικών.